Ayiti Pou Ayisyen

Nous décodons l'info

Nous décodons l'info

humaaans/standing-2Created with Sketch.
humaaans/standing-3Created with Sketch.

Èske pouvwa an plas la bay tèt li misyon pou kraze sistèm edikatif ayisyen an ?

Alòske li klè ke nan nepòt chenn pwodiksyon an, pou w asire w ke wap bay yon pwodwi ki gen bon kalite se tès pou w fè sou li. Tank tès ou yo pi sere, se tank ou gen plis garanti sou kalite pwodwi w yo. Se menm bagay la pou yon sistèm lekòl ki ap pwodwi moun ki gen konesans. Si w pa fè tès sou yo, sa vle di wap pwodwi yon pakèt sitwayen move pyès.

Èske pouvwa an plas la bay tèt li misyon pou kraze sistèm edikatif ayisyen an ? image

Credit Image: rezonodwès

Pandan peyi a ansanm ak tout rès mond lan ap pase yon moman ki difisil anba yon viris ki rele kovid19 ki mete tout aktivite lèzòm sou poz, kote menm lekòl ak inivèsite oblije fèmen, nou sezi wè kòman gouvènman tounèf Jovenèl - Jouthe laa ap pran desizyon an amatè pou pwoteje popilasyon an. Menm gouvènman kite mande kanpe tout aktivite paske te gen 2 ka mounn ki enfekte ak viris la sou teritwa, menm dirijan sa yo ap pare pou mande faktori pou louvri pandan jodi a gen plis ke 40 mounn ki enfekte e 3 mounn ki mouri déjà de maladi a dapre chif ofisyèl yo. Tout bilan ofisyèl sa ki ap bay yo sou do 2000 tès ke leta te genyen e ki la toujou ki poko janmen fini itilize. Kidonk, ki valè chif sa yo ? Nou pa konnen.

nesmy photo

Nou pat sezi wè ke sou rezo sosyo yo kote ansyen minis edikasyon nasyonal la, Nesmy Manigat, te kouri mande pou yo aplike prese prese refòm ke li te pwopoze lè li te sou pouvwa yo pou rive sove ane a. Sove ane lekòl yo ou byen sove refòm li a? Nou pa konnen pi rèd. Men ansyen minis la sanble ap bay tout bagay pou refòm li yo ka pase, paske sa ki enterese li se kite non li kòm gwo refòmatè nan tèt ministè edikasyon an. Èske refòm li yo ap amelyore kalite edikasyon ayisyèn nan ? Èske li ap pèmèt ti ayisyen an rantre nan inivèsite ak yon nivo ki pi akseptab apre li fini lekòl ? Kesyon sa yo sanble pa enterese li ni de prè ni de lwen.

Nou pa bezwen al nan IHSI pou al chèchè pil statistik pou montre w ke nivo edikasyon an nan peyi nou pa kanpe sou anyen. Menm jan nan tout lòt domèn trankou : enèji, sante, jistis, sekirite, pri lavi a ak lòt ankò, se pa anyen ki ap regle depi plis ke 30 dènye lane yo. Se menm jan nan domèn edikasyon an tou, se depafini zafè lekòl nan peyi a ap depafini. Chak ane timounn ki ap kite lekòl klasik pou rantre nan inivèsite yo rive ak yon nivo ki pi ba. Yo paka ekri yon paragraf kòrèk. Yo paka rezoud yon ti ekwasyon dezyèm degre ki gen yon sèl enkoni. Laprèv, anpil nan mounn kap li tèks saa, pa konprann fraz sa yo fèk sot li a.

Menm jan tou, tout moun konen ke zafè al lekòl la pou anpil timoun sou teritwa a, se yon gwo privilèj. Se pa tout kote ki gen lekòl e lè genyen li, pwofesè ki nan lekòl sa yo pa gen nivo pou yo ta ap anseye vre. Kidonk menm nan sa ki gen chans jwen-n moso pen edikasyon an se pa menm kalite pen an yo jwen-n.

Kidonk, nenpòt ki refòm ki pou ta fèt nan sistèm edikasyon nasyonal laa ta dwe fèt nan 3 objektif. Premye objektif laa se pèmèt ke nou gen plis timoun ki gen aksè ak edikasyon nan peyi a. Dezyèm objektif, se fè an sòt ke edikasyon ke tout timoun ap jwenn sou teritwa a se menm kalite a. Twazyèm objektif, se pote anpil amelyorasyon nan kalite edikasyon ke elèv ayisyen yo ap jwen pou demen nou ka gen de sitwayen valab ki ka pote kontribisyon yo nan devlopman Ayiti ke nou vle a.

Si ou ale gade pwopozisyon Mesye Nesmy Manigat pou refòme edikasyon peyi a wap konprann ke objektif la pa youn nan sa yo. Ansyen minis la klè sou sa, objektif li se te diminye nan lajan ke Leta ayisyen ap depanse nan koze edikasyon. Paske pou li menm, sistèm edikasyon nou an gen twòp egzamen ofisyèl. Li mande pou retire ladan yo.

Ou konprann ke retire egzamen ofisyèl vle di retire toujou nan kalite edikasyon an ki te deja pa kanpe sou anyen an. Nou explike sa deja. Si ou vle ou ka toujou al li tèks lan laa.

Menm pèsonaj saa, jounen jodi a sou pretèks ke ane lekòl laa ap pèdi, li mande pou fè tout elèv pase otomatikman. Pou li menm se okazyon pou tou pase refòm li an. Ratrapaj ane pwochen, paske si elèv yo double, sa pral fè ke anpil nan yo pa tounen lekòl ankò. E abandon sa yo ap kreye gwosès ak delenkans. Yon ti kras an plis, ansyen minis la tap di se abandon ki bay sosyete ayisyèn nan de bandi trankou : Anèl Jozèf, 5 Segonn, Izo, etc.

Yon jounen pa pase apre sòti ansyen premye minis la, minis edikasyon an plas la ki se Mesye Pierre Josué Agénor Cadet, resevwa pas ke Mesye Nesmy Manigat voye ba li a, li soti yon nòt pou fè konen ke apati de lane pwochèn elèv nan premye, dezyèm ak twazyèm ane lekòl fondamantal ap pase otomatikman. Sa vle di ke elèv ki nan klas sa yo pap gen pou pase egzamen. Kit yo aprann yon bagay pandan ane lekòl la, kit yo pa aprann anyen, tout mounn ap jwenn sirèt, tout mounn ap chanje klas.

Rezon ke ekspè ki travay ak minis la bay pou eksplike desizyon yo a, se paske yo twouve ke twòp elèv double ak abandone lekòl lè yo rive nan klas sa yo. Ekspè yo pa poze tèt yo lòt kesyon ki ka explike move pèfòmanse elèv yo avèk tout kantite abandon sa ? Pou yo li pa lòt bagay, se desepsyon elèv yo nan egzamen yo.

Ekspè yo pa mande tèt yo ki reyaksyon yon elèv lè li konen pa gen anyen ki anpeche li pase al nan yon lòt klas pandan 3 ane youn dèyè lòt. Kisa elèv saa ap rive kenbe lè li rive nan katriyèm ane? Sa sanble pa enterese yo.

Pou kisa ekspè yo pa mande pou resikle pwofesè yo pou amelyore pèfòmans elèv yo ? Paske si pwofesè yo gen pi bon nivo sa tap pèmèt elèv yo aprann pi byen. Konsa nou tap diminye kantite ki double yo epi tap gen mwens abandon.

Pou kisa leta pa ogmante salè pwofesè yo. Sa tap pèmèt pwofesè yo gen plis tan pou prepare kou. Sa tap pèmèt ke mounn ki plis kapab yo enterese vinn fè dyòb pwofesè a. Kidonk pi bon pwofesè. Ankò sa tap vle di tap gen yon pi bon pèfòmans elèv yo.

Pou kisa Ministè a pa mande amelyore kondisyon anpil lekòl ap fonksyone? Sanble ekspè yo pa wè okenn rapò ant bagay sa yo e pèfòmans elèv yo.

Se sèl kalite edikasyon an yo santi yo ka sabote pou rezoud pwoblèm abandon an.

Alòske li klè ke nan nepòt chenn pwodiksyon an, pou w asire w ke wap bay yon pwodwi ki gen bon kalite se tès pou w fè sou li. Tank tès ou yo pi sere, se tank ou gen plis garanti sou kalite pwodwi w yo. Se menm bagay la pou yon sistèm lekòl ki ap pwodwi moun ki gen konesans. Si w pa fè tès sou yo, sa vle di wap pwodwi yon pakèt sitwayen move pyès.

Lè peyi a bezwen itilize sitwayen sa yo, yo pap kapab itil li. Lè saa pitit zòt ap soti nan gwo inivèsite laba vinn dirije.

Bizaman, sou paj Facebook ansyen minis edikasyon an, li gen yon foto kote li ekri : « Like bad medicine, bad education kills » Sa vle di : « Trankou move medikaman, yon vye edikasyon ka touye moun ». Si misye konnen saa li di a vrèman, èske se touye yo vle touye jenès peyi a?

Par:   Boukman Duty

Partagez sur vos reseaux: